Man Booker


Senem Tüfekcioğlu

DBC Pierre, “Tanrı” Vernon Little romanıyla Man Booker ödülü alırken

Man Booker Ödülü, her yıl, İngiliz Milletler Topluluğu ya da İrlanda Cumhuriyeti vatandaşı olan yazarların yazdığı romanlar arasından seçilen en iyi kitaba veriliyor. Dünyanın en önemli edebiyat ödüllerinden biri olan bu ödül, kazanan kitapların yazarlarının ve yayıncılarının tanıtımlarına önemli bir katkıda bulunuyor.

Man Booker jürisi, ülkenin en iyi eleştirmenleri, yazarları ve akademisyenleri arasından seçiliyor. Danışma Kurulu tarafından belirlenen jüri heyeti her sene değişiyor. Heyete seçilen jüri üyeleri çok nadir olarak ikinci kez seçiliyor. Jüri heyetinin dengeli olabilmesi için heyete bir edebiyat eleştirmeni, bir akademisyen, bir edebiyat editörü, bir romancı ve bir önemli şahsiyet dahil ediliyor. Jüri heyeti, kararlarını sponsorlardan ya da yöneticilerden bağımsız olarak, en ufak bir müdahale görmeden veriyorlar. Diğer uluslararası ödüllerin aksine, titiz jüri seçimi nedeniyle, bugüne dek Man Booker Ödülü’yle ilgili hiçbir rüşvetçilik ya da taraf tutma konusu mevzubahis olmadı. Bu nedenle, edebiyat dünyasının en güvenilir ödüllerinden biri olarak kabul ediliyor.

Man Booker Ödülü’ne başvurular yayınevleri tarafından yapılıyor. Teslim edilen romanların isimleri saklı tutuluyor ve hepsi jüri üyeleri tarafından okunuyor. Bu kitaplar arasından seçilenlerle önce bir uzun liste oluşturuluyor. Uzun liste içerisinden seçilen kitaplar ise kısa liste olarak açıklanıyor. Man Booker Ödülü’nü kazanan yazarlar, ödülle birlikte gelen prestijin yanı sıra, 50,000 pound para ödülünün de sahibi oluyor. Kazanan, hatta kısa listeye seçilen kitapların dünyanın her yerinde tanıtımları yapılıyor ve bu kitapların satışlarında belirgin bir artış yaşanıyor.

İlk defa 1968 yılında Booker Brothers Yayınevi’nin sponsorluğunda Booker Ödülü olarak verilmeye başlanan ödülün tüm hakları, Nisan 2002’de kurulan Booker Ödülü Vakfı’na devredildi. Vakıf, Nisan 2002’de, 200 senelik, dünyaca ünlü Man Group şirketinin sponsorluk teklifini kabul etti ve ödülün isminin başına “Man” kelimesini ekledi. Bu tarihten itibaren ödül, Man Booker Ödülü olarak anılmaya başlandı. Önceleri 21,000 pound olan para ödülü ise yeni sponsorun katkılarıyla 50,000 pound olarak belirlendi.
2000 yılından beri Man Booker Ödülü kazanan yazar ve kitapları şunlar:

2006 - The Inheritance of Loss, Kiran Desai

2005 - The Sea, John Banville (Deniz, Can Yayınları)

2004 - The Line of Beauty, Alan Hollinghurst

2003 - Vernon God Little, DBC Pierre (Tanrı Vernon Little, Plan B Yayınları)

2002 - Life of Pi, Yann Martel (Pi’nin Yaşamı, İnkılap Kitabevi)

2001 - True History of the Kelly Gang, Peter Carey

2000 - The Blind Assassin, Margaret Atwood (Kör Suikastçi, Oğlak Yayıncılık)

John Berger, Peter Carey, William Golding, Kazuo Ishiguro, Thomas Keneally, Ian McEwan, Iris Murdoch, Michael Ondaatje gibi birçok önemli yazar Man Booker Ödülü aldı.

Ödül kazanan ya da kısa listeye giren kitaplar arasından sinemaya uyarlananlar ve film telif hakları satılanlar da oldu. 1982 yılında ödül alan Thomas Keneally’nin Schindler’s Ark romanı, Steven Spielberg tarafından Schindler’in Listesi adıyla sinemaya uyarlandı ve yedi dalda Oscar aldı. 1992’de ödül alan Michael Ondaatje’nin The English Patient adlı romanı ise Anthony Minghella tarafından 1996’da sinemaya uyarlandı ve dokuz dalda Oscar aldı.



Page copy protected against web site content infringement by Copyscape