“Bu kitabı hayatını değiştirmek için kullan, çünkü bundan sonra olacaklar senin şimdi neler yapacağına bağlı.”

Küresel ısınma hakkında ne biliyoruz? Dünya ısınıyor, buzullar eriyor, metan gazları havaya karışıyor… Neler yapmamız gerekiyor? Televizyonu açık bırakmayalım, doğalgazı az kullanalım, işimiz olmadığı zamanlarda elektrikli aletlerin fişini prizde bırakmayalım. Daha az şahsi araç, daha çok toplu taşıma aracı kullanalım…

Bütün bunların dışında, bunları yapmamız için neden bulamayanlara ve hala “ama neden?” diyenlere, işin ciddiyetini anlamayı geçiştirecek kadar zamanımız olduğunu sananlara ve küresel ısınmayı, haber bültenlerinde gündem değiştirmek için zaman zaman ortaya atılan bir konuymuş gibi nitelendirenlere de Acayip Havalar, diyelim. Çünkü, Açık Radyo Kitapları’nın ilk kitabı olan, Kate Evans’ın Acayip Havalar isimli çizgi-romanı neler yapılması gerektiğini, nedenleriyle beraber anlatıyor.

İki önsöze sahip kitapta ilk söz, tahmin edileceği gibi, Açık Radyo’da, küresel ısınma hakkında yıllardır insanları bilgilendiren, bilgilendirmekle de kalmayıp biran önce eyleme geçilmesi gerektiğini yılmadan, bıkmadan söyleyen ve bu konuda özel programlar yapan Ömer Madra’ya ait. Kendi deneyimlerinden notlar düştüğü ve bu kitapla ilgili ümitlerini dile getirdiği önsözde Ömer Madra kitap ve özellikle altını çize çize kitabın yazarı için “…Gerçekten de Kate Evans, tarihin ilk küresel ısınma ‘çizgi-romanı”yla, yani bu çok komik, çok acıklı ve çok bilimsel kitabıyla iklim değişikliğine karşı mücadelede eşi bulunmaz bir araç tutuşturuyor elimize. Evans, dünyayı değiştirmeye azmetmiş bir avuç duyarlı, kendini adamış, vatandaş topluluğunun en yaratıcı üyelerinden biri.”

Kitaptaki diğer önsözse, 2006 yılında Manifesto Farklı Bir Dünya Düzeni İçin ismiyle Plan B Yayınları’ndan kitabı çıkan eylemci, gazeteci, akademisyen ve 1995 yılında çevre konusundaki başarılı çalışmalarıyla BM Global 500’le ödüllendirilen çevreci George Monbiot’ya ait. Oxford’da çevre politikaları üzerine dersler veren ve Guardian Gazetesi’nde köşe yazarı olan George Monbiot, önsözünde Acayip Havalar’ın bitmez tükenmez küresel ısınma izahlarının en iyisi olduğunu dile getiriyor: “… Dünyanın en büyük sorununu, dünyanın en büyük davası haline nasıl getireceğiz? Ben bu konuda yıllardır vızıldanıp duruyorum ve hiçbir sonuç alamıyorum. Benim kitaplarımı ve makalelerimi okuma zahmetine katlanan insanlar zaten konuyla ilgili olanlar. Televizyon iklim değişikliğini seksi bir konuya dönüştürebilir ama televizyon ikinci Porsche’ler için park yeri bulmanın dünyanın yok olmasından çok daha acil bir sorun olduğunu düşünenlerin elinde. Yani, yeni bir Mesih’e ihtiyacımız var. Bu mümkün değilse Kate Evans’ımız var. O, bu konuya hiçbirimizin beceremediği yepyeni bir şey getirdi: iklim değişikliğinin hikayesini anlaşılır, komik ve dokunaklı bir dille anlatmayı başardı. Kate hayattaki en iyi karikatüristlerden biri…”

Kitapta küresel ısınma, dünden bugüne uzanan nedenler ve günlük yaşantımızda çevreyi düşünerek ya da düşünmeden yaptığımız davranışların yol açtığı sonuçlar, bir bilim adamı, gerçekleri öğrenmeye ve bir şeyler yapmak isteyen kadın, bir de kapitalizmi temsil eden kravatlı şişman bir adamın yer aldığı karikatürlerle anlatılıyor. 52. sayfada kapitalist adamın üzerinde mayosuyla, denizin ortasında elinde bir Coca Cola şişesini kaldırıp, “Hahaha kapitalizm doğayı yendi, denizleri Coca Cola’ya dönüştürdüm,” demesi etkileyici karikatürler ve ifadeler arasında. Bu arada, bu kapitalizmi temsil eden adamın, bir taşın üzerinde, elinde Coca-Cola şişesiyle duruşunun, insanın aklına direkt özgürlük anıtını getirmesi de her karikatüre yeniden bakmaya neden oluyor.

Acayip Havalar’da, günlük yaşantımız içerisinde nelerle karbon kirliliğine yol açtığımız ve yapmamız gerekenler bilimsel açıklamalarla sunulduğu gibi tek başımıza ne kadar karbon kirliliği yarattığımızı da hesaplayabileceğimiz formüller yer alıyor. Kitabın sonunda yerinizden kalkmamanız için de şimdiden yanınıza hesap makinenizi almanız önerilir. Bilimsel açıklamaların yanı sıra, 1932-1956 yılları arasında petrol ve otomotiv şirketlerinin 45 Amerikan şehrindeki elektrikli tren şebekelerini satın aldıkları ve bunları söküp attıkları gibi önemli ve şaşkınlık uyandıracak bilgiler de uygarlık tarihindeki gelişmeleri yeniden düşünmeniz gerektiğini hatırlatacak derecede.

Her eve lazım, denilecek türde olan kitabın yazarı Kate Evans, dünyada bir ilk olan küresel ısınma çizgi romanı Acayip Havalar’la, dünyanın gidişatını bu zamana kadar sorgulamışlar için ayrı bir bakış açısı sunarken, son sayfada, bu gidişatı sorgulamak için neden bulamayan dünyalılara söyle sesleniyor: “Bu kitabı hayatını değiştirmek için kullan çünkü bundan sonra olacaklar senin şimdi neler yapacağına bağlı.”

Kate Evans Kim?

Kate Evans, karikatürist ve çevreci bir kadın. İngiltere’de Bath’ın dışında yer alan sık çalılar arasında, bizim Jetgiller gibi yaşadığımız şu günlerde o Şirinler gibi yaşıyor. Kitabı üretirken, ağırlıklı olarak güneş paneliyle 350 watt’lık rüzgar jeneratörü kullanmış. Isınmak için de odun sobası, pasif güneş ısıtıcısı ve kayak salopetler. Ayrıca kitabın sonunda, çalıştığı alanı çizdiği karikatüründe yer alan bebekten anlaşılacağı gibi bebeğini de Şirinler gibi büyütmeye çalışan bir anne.